บทความ งานกระดาษ
วิธีพับประทัดกระดาษ: กระดาษ A4 แผ่นเดียว พับ 6 ครั้ง ฟาดแล้วดังปัง
ประทัดกระดาษเป็นของเล่นที่พับจากกระดาษแผ่นเดียว ไม่ใช้กาว ไม่ใช้กรรไกร จับที่มุมแล้วฟาดลงในอากาศ กระดาษด้านในจะกางออกพร้อมเสียงดังปัง พับเสร็จได้ในไม่กี่นาที
- ของที่ใช้ กระดาษ A4 หนึ่งแผ่น
- พับ 6 ครั้ง พับครึ่งตามยาว พับมุมทั้งสี่ พับครึ่ง พับปลายแหลมสองข้าง แล้วพับเป็นสามเหลี่ยม
- จับที่มุมล่าง เฉพาะกระดาษสองชั้นนอก อย่าจับโดนแผ่นด้านใน
- เหวี่ยงแขนลงเร็ว ๆ แล้วสะบัดข้อมือตอนท้าย
- 0:08 พับครึ่งตามยาว
- 0:24 พับมุมทั้งสี่
- 0:58 พับครึ่งเป็นสี่เหลี่ยมคางหมู
- 1:18 พับปลายแหลมสองข้าง
- 1:52 พับเป็นสามเหลี่ยม
- 2:04 จับแล้วฟาด
ขั้นตอนพับประทัดกระดาษ
1 พับครึ่งตามยาว แล้วคลี่ออก
วางกระดาษแนวนอน พับขอบยาวด้านล่างขึ้นไปทับขอบยาวด้านบน รีดให้เป็นรอย แล้วคลี่ออก จะได้รอยพับตรงกลางไว้เป็นเส้นนำ
2 พับมุมทั้งสี่เข้าหาเส้นกลาง
พับมุมทีละมุม ให้ขอบสั้นของกระดาษมาแนบกับรอยพับตรงกลางพอดี เหมือนตอนเริ่มพับจรวดกระดาษ ทำให้ครบทั้งสี่มุม
3 พับครึ่งตามรอยเดิม
พับครึ่งตามรอยพับตรงกลาง ให้มุมที่พับไว้ทั้งสี่อยู่ด้านใน จะได้รูปสี่เหลี่ยมคางหมู ด้านยาวหนึ่งด้าน ด้านสั้นหนึ่งด้าน
4 พับครึ่งซ้ายทับขวา แล้วคลี่ออก
พับปลายแหลมด้านซ้ายไปทับปลายแหลมด้านขวา รีดให้เป็นรอย แล้วคลี่ออก จะได้รอยพับแบ่งครึ่งไว้เป็นเส้นนำอีกเส้น
5 พับปลายแหลมสองข้างลงมาชนกัน
วางด้านยาวไว้ด้านบน พับปลายแหลมซ้ายและขวาลงมา ให้ขอบด้านยาวมาแนบกับรอยพับตรงกลาง ปลายทั้งสองจะชนกัน ได้รูปสี่เหลี่ยมจัตุรัสตั้งมุม
6 พับครึ่งไปด้านหลัง เป็นสามเหลี่ยม
พับครึ่งตามเส้นกลางโดยพับไปด้านหลัง ให้ปลายแหลมสองข้างที่เพิ่งพับลงมาอยู่ด้านนอก จะได้รูปสามเหลี่ยม เป็นอันพับเสร็จ
วิธีจับและฟาดให้ดัง
ทำตามสี่ข้อนี้
- จับที่มุมล่างด้วยนิ้วโป้งกับนิ้วชี้ หันด้านยาวของสามเหลี่ยมเข้าหาตัว
- จับเฉพาะกระดาษสองชั้นนอก ปล่อยแผ่นด้านในให้เป็นอิสระ
- ยกขึ้นเหนือหัว แล้วเหวี่ยงแขนลงให้เร็วที่สุด สะบัดข้อมือตอนท้าย
- จะฟาดอีกครั้ง ให้ดันแผ่นที่กางออกมากลับเข้าไปตามรอยพับเดิม
ฟิสิกส์ของเสียงปัง
สามจังหวะในเสี้ยววินาที
- ตอนเหวี่ยงลง อากาศพุ่งเข้าไปในแผ่นกระดาษที่พับซ้อนอยู่ด้านใน
- แผ่นด้านในถูกดันให้กางออกไปอีกด้านอย่างเร็วมาก แล้วหยุดกะทันหันเมื่อกระดาษตึงสุด
- อากาศรอบกระดาษจึงเปลี่ยนความดันอย่างฉับพลัน ความดันที่เปลี่ยนนี้แผ่ออกไปเป็นคลื่น เมื่อมาถึงหู เราได้ยินเป็นเสียงปัง
เสียงทุกชนิดคือความดันอากาศที่เปลี่ยนแปลงแล้วเดินทางมาถึงหู ยิ่งความดันเปลี่ยนเร็วและแรง เสียงยิ่งดังและแหลมคม ประทัดกระดาษจึงดังได้โดยไม่ต้องมีอะไรระเบิด หลักเดียวกับเสียงลูกโป่งแตกและเสียงตบมือ
หลายคนเชื่อว่าเสียงเกิดจากกระดาษเคลื่อนที่เร็วกว่าเสียงเหมือนปลายแส้ ซึ่งไม่ใช่ แม้เสียงจะคล้ายกัน แต่สาเหตุต่างกัน ส่วนรายละเอียดว่าคลื่นความดันก่อตัวตรงจังหวะไหนของการกาง เราไม่พบงานทดลองที่วัดประทัดกระดาษโดยตรง คำอธิบายข้างต้นมาจากสารานุกรมและสื่อวิทยาศาสตร์ทั่วไป
ฟาดแล้วไม่ดัง แก้ตรงไหน
| อาการ | สาเหตุ | วิธีแก้ |
|---|---|---|
| ฟาดแล้วเงียบ กระดาษไม่กางออก | นิ้วจับโดนแผ่นด้านในไว้ด้วย | เลื่อนนิ้วมาจับเฉพาะสองชั้นนอกที่มุมล่าง |
| กางออกแต่เสียงเบา | ฟาดช้า หรือไม่ได้สะบัดข้อมือ | เหวี่ยงทั้งแขนให้เร็วขึ้น แล้วสะบัดข้อมือตอนท้าย |
| ต้องฟาดหลายทีจึงจะกาง | แผ่นด้านในแน่นเกินไป | ดึงแผ่นด้านในออกมาเล็กน้อยก่อนฟาด |
| เคยดัง แต่เล่นไปแล้วเบาลง | รอยพับนิ่ม กระดาษยับ | พับอันใหม่ และรีดรอยพับด้วยเล็บให้คม |
ข้อควรระวังตอนเล่น
- อย่าฟาดใกล้หูหรือใกล้หน้าคนอื่น
- อย่าแกล้งคนที่กำลังขับรถ ถือของร้อน หรือใช้ของมีคม
- เลี่ยงการเล่นใกล้เด็กอ่อน ผู้สูงอายุ และสัตว์เลี้ยง
คำถามที่พบบ่อย
ประทัดกระดาษฟาดแล้วไม่ดัง เกิดจากอะไร
สาเหตุที่พบบ่อยมีสามอย่าง อย่างแรกคือจับโดนแผ่นด้านในไว้ด้วย แผ่นด้านในจึงกางออกไม่ได้ ให้จับเฉพาะกระดาษสองชั้นนอกที่มุมล่าง อย่างที่สองคือฟาดช้าเกินไป ต้องเหวี่ยงแขนลงเร็ว ๆ แล้วสะบัดข้อมือตอนท้าย อย่างที่สามคือแผ่นด้านในแน่นเกินไป ให้ดึงออกมาเล็กน้อยก่อนฟาด
ประทัดกระดาษใช้กระดาษอะไรพับได้บ้าง
กระดาษสี่เหลี่ยมผืนผ้าทุกชนิดพับได้ เช่น กระดาษ A4 กระดาษสมุด หรือหนังสือพิมพ์ กระดาษแผ่นใหญ่ขึ้นให้เสียงดังขึ้น ส่วนความหนาของกระดาษ แหล่งข้อมูลแนะนำไม่ตรงกัน บางแห่งว่ากระดาษบางดังกว่า บางแห่งว่ากระดาษหนาดังกว่า เราไม่ได้วัดเทียบเอง จึงแนะนำให้เริ่มจากกระดาษ A4 ธรรมดา
ประทัดกระดาษเล่นซ้ำได้ไหม
เล่นซ้ำได้ หลังฟาดแผ่นด้านในจะกางออกมา ให้ดันกลับเข้าไปตามรอยพับเดิมแล้วฟาดใหม่ เมื่อเล่นไปนาน ๆ รอยพับจะนิ่มและเสียงจะเบาลง ให้พับอันใหม่
ทำไมประทัดกระดาษถึงมีเสียงดัง
ตอนเหวี่ยงลง อากาศจะดันแผ่นกระดาษด้านในให้กางพองออกอย่างรวดเร็ว กระดาษที่กางและตึงในเสี้ยววินาทีทำให้เกิดเสียงดัง ไม่มีการจุดไฟหรือใช้ดินปืน
ที่มาของข้อมูล
ขั้นตอนพับมาจากคลิปของช่อง DIY Knight ที่เผยแพร่เมื่อปี 2560 ภาพประกอบขั้นตอนเราวาดขึ้นใหม่ตามคลิป วิธีจับ วิธีฟาด และสาเหตุที่ไม่ดัง ตรวจเทียบกับคู่มือของ wikiHow คำอธิบายเรื่องเสียงมาจาก Wikipedia และรายการวิทยาศาสตร์ของ CBS News ส่วนเรื่องความหนาของกระดาษ เราไม่ได้วัดเทียบเอง

