บทความ ห้องน้ำ
ชักโครกน้ำไหลไม่หยุด เสียที่ชิ้นไหน: ทดสอบเองได้ก่อนซื้ออะไหล่
เสียงน้ำไหลในชักโครกที่ไม่ยอมหยุด มาจากวาล์วในถังพักน้ำตัวใดตัวหนึ่งจากสองตัว ตัวหนึ่งปล่อยน้ำเข้า อีกตัวปล่อยน้ำออก อาการคล้ายกันแต่ใช้อะไหล่คนละชิ้น ทดสอบเองได้ในราว 10 นาทีว่าเป็นตัวไหน
- หยดสีผสมอาหารลงถังพักน้ำ รอ 10 นาที ถ้ามีสีลงมาในโถ → เปลี่ยนซีลยางของชุดน้ำออก
- ถ้าน้ำในถังสูงจนไหลลงท่อน้ำล้น → ปัญหาอยู่ที่ชุดน้ำเข้า
- ลูกลอยมักไม่ใช่ตัวการ อย่าเพิ่งซื้อจนกว่าจะทดสอบ
- 0:00 กดปุ่ม
- 0:09 น้ำออก
- 0:29 น้ำเข้า
- 0:48 น้ำควรหยุดตรงไหน
- 0:57 ยางเสื่อม
- 1:36 วาล์วน้ำเข้าปิดไม่ลง
- 1:52 บ้านคุณเป็นแบบไหน
ข้างในถังพักน้ำมีอะไร
ถังพักน้ำมีวาล์วสองตัว ชุดน้ำเข้าปล่อยน้ำประปาเข้าถังและปิดเองเมื่อน้ำเต็ม ชุดน้ำออกเปิดเมื่อกดปุ่ม แล้วต้องปิดสนิทเพื่อให้ถังเก็บน้ำไว้ได้
- ชุดน้ำเข้า — ปล่อยน้ำประปาเข้าถัง และปิดเองเมื่อน้ำถึงระดับ ในคลิปเรียกว่าวาล์วน้ำเข้า
- ลูกลอย — ลอยขึ้นตามระดับน้ำ เป็นตัวบอกชุดน้ำเข้าว่าถึงเวลาปิดแล้ว
- ชุดน้ำออก — ยกขึ้นปล่อยน้ำลงโถเมื่อกดปุ่ม และต้องปิดสนิทเมื่อเลิกกด
- ซีลยาง (ลูกยาง) — ยางที่ก้นชุดน้ำออก ทำหน้าที่กันน้ำไม่ให้ซึมลงโถ ในคลิปเรียกสั้น ๆ ว่ายาง
- ท่อน้ำล้น — ถ้าน้ำสูงเกินปากท่อ น้ำจะไหลลงท่อนี้ไปที่โถ แทนที่จะล้นออกนอกถัง ในถังแบบนี้ท่อน้ำล้นอยู่กลางชุดน้ำออก
- วาล์วน้ำที่ผนัง — ปิดน้ำที่เข้าชักโครก ใช้ปิดก่อนทดสอบหรือซ่อม
ภาพจากคลิปของช่อง DIY Knight เป็นถังแบบปุ่มกด ตำแหน่งและรูปร่างจริงต่างกันไปตามรุ่น
ทดสอบ 2 แบบ ไม่ต้องใช้เครื่องมือ
ทดสอบด้วยสีผสมอาหาร
- เปิดฝาถังพักน้ำ หยดสีผสมอาหาร 2-3 หยดลงในน้ำในถัง
- รอ 10 นาที โดยไม่กดน้ำ
- ดูน้ำในโถ ถ้ามีสีลงมา แปลว่าน้ำซึมผ่านทางน้ำออก
- กดน้ำทิ้งทันทีหลังทดสอบ เพื่อไม่ให้สีติดถัง
ทดสอบด้วยการขีดระดับน้ำ
- รอให้น้ำเต็มถัง แล้วปิดวาล์วน้ำที่ผนัง (สต็อปวาล์ว)
- ขีดเส้นระดับน้ำไว้ที่ผนังถังด้านใน
- รอ 10-15 นาที แล้วดูว่าระดับน้ำลดลงจากเส้นหรือไม่
- ถ้าลดลง แปลว่าน้ำรั่วออกทางชุดน้ำออก
ผลทดสอบบอกว่าเสียที่ชิ้นไหน
| สิ่งที่เห็น | ชิ้นส่วนที่เป็นปัญหา | ควรทำอะไร |
|---|---|---|
| มีสีลงมาในโถ หรือระดับน้ำลดลงจากเส้นที่ขีด | ชุดน้ำออก โดยเฉพาะซีลยาง | เปลี่ยนซีลยางก่อน เพราะเป็นจุดที่ผู้ผลิตอะไหล่บอกว่าพบบ่อยที่สุด ถ้าเปลี่ยนแล้วยังรั่ว จึงเปลี่ยนชุดน้ำออกทั้งชุด |
| น้ำในถังสูงขึ้นจนไหลลงท่อน้ำล้นตลอดเวลา | ชุดน้ำเข้า | ล้างเศษตะกอนในชุดน้ำเข้าตามคู่มือของรุ่นนั้นก่อน ถ้าไม่หาย จึงเปลี่ยนชุดน้ำเข้า |
ซีลยางที่เสื่อมทำให้น้ำรั่วได้โดยไม่มีเสียง จึงควรทดสอบด้วยสีผสมอาหารเป็นครั้งคราว แม้ชักโครกจะดูปกติ
คลิปสั้น: จับตัวการด้วยสีผสมอาหาร แล้วเปลี่ยนลูกยาง
คลิป 80 วินาทีจากช่อง DIY Knight ใช้ถังพักน้ำแบบก้านโยกที่มีลูกยางและโซ่เป็นตัวอย่าง ในคลิปมี
- การหยดสีผสมอาหารเพื่อพิสูจน์ว่าถังรั่ว
- จุดที่น่าสงสัย 3 จุดในถัง และวิธีตัดออกทีละจุด
- ขั้นตอนเปลี่ยนลูกยางก้นถัง
- กรณีที่ควรเรียกช่าง
ถังแบบปุ่มกดสองจังหวะใช้ซีลยางใต้ชุดน้ำออกแทนลูกยางมีโซ่ วิธีทดสอบใช้ได้เหมือนกัน
ก่อนลงมือเปลี่ยนอะไหล่
ทำเองได้
- ปิดวาล์วน้ำที่ผนังก่อนทุกครั้ง แล้วกดน้ำให้ถังว่าง
- ถอดชิ้นเก่าออกมา หรือถ่ายรูปไว้ แล้วนำไปเทียบที่ร้าน
- เปลี่ยนซีลยางหรือชุดน้ำเข้าตามคู่มือของรุ่นนั้น
ควรเรียกช่าง
- มีน้ำรั่วออกมานอกถังหรือที่พื้น ให้ปิดวาล์วน้ำทันที
- วาล์วน้ำที่ผนังปิดไม่ได้หรือรั่วเอง
- ตัวถังหรือโถมีรอยร้าว
คำถามที่พบบ่อย
ชักโครกน้ำไหลไม่หยุด เกิดจากอะไร
เกิดจากวาล์วในถังพักน้ำตัวใดตัวหนึ่งจากสองตัว แบบแรกคือชุดน้ำออกปิดไม่สนิท น้ำจึงซึมลงโถตลอด ซึ่งมักเป็นเพราะซีลยางเสื่อม แบบที่สองคือชุดน้ำเข้าไม่ยอมปิด น้ำจึงสูงขึ้นจนไหลลงท่อน้ำล้น
ชักโครกน้ำไหลไม่หยุด ต้องเปลี่ยนลูกลอยไหม
ยังไม่ต้องจนกว่าจะทดสอบ ลูกลอยเป็นเพียงตัวบอกชุดน้ำเข้าว่าน้ำเต็มแล้ว ผู้ผลิตอะไหล่ระบุว่าจุดที่พบบ่อยที่สุดคือซีลยางของชุดน้ำออก ให้ทดสอบด้วยสีผสมอาหารก่อน ถ้ามีสีลงมาในโถ ให้เปลี่ยนซีลยาง ไม่ใช่ลูกลอย
จะรู้ได้อย่างไรว่าชักโครกน้ำรั่ว ถ้าไม่มีเสียง
หยดสีผสมอาหารลงในถังพักน้ำ รอ 10 นาทีโดยไม่กดน้ำ ถ้ามีสีลงมาในโถแปลว่ารั่ว หน่วยงานสิ่งแวดล้อมของสหรัฐฯ ระบุว่าซีลที่เสื่อมทำให้น้ำรั่วแบบไม่มีเสียงได้ และเสียน้ำได้หลายพันลิตรต่อปี
ซีลยางชักโครกควรเปลี่ยนบ่อยแค่ไหน
หน่วยงานสิ่งแวดล้อมของสหรัฐฯ แนะนำให้ตรวจเป็นระยะ และเปลี่ยนอย่างน้อยทุก 5 ปี เพราะยางเสื่อมตามเวลา
ซื้ออะไหล่ชักโครกยังไงไม่ให้ผิดรุ่น
นำชิ้นเก่าหรือรูปถ่ายของชิ้นเก่าไปที่ร้านด้วย เพราะซีลและวาล์วมีหลายขนาดและหลายรูปทรง และตรวจคู่มือหรือเว็บไซต์ของผู้ผลิตสุขภัณฑ์รุ่นนั้นว่าใช้อะไหล่รหัสอะไร
บทบรรยายของคลิป
- 0:00 กดปุ่ม
- กดปุ่ม เสียงดังอยู่ไม่กี่วินาที แล้วก็เงียบ ในถังเกิดอะไรขึ้นบ้าง
- 0:09 น้ำออก
- ที่จริงแล้ว ในถังมีวาล์วสองตัว ตัวหนึ่งปล่อยน้ำออก อีกตัวให้น้ำเข้า ปุ่มจะยกวาล์วน้ำออกขึ้นจากยาง น้ำพุ่งลงโถ แล้ววาล์วก็ตกกลับลงไปบนยาง ทางออกปิดแล้ว
- 0:29 น้ำเข้า
- ลูกลอยลดลงตามน้ำ วาล์วน้ำเข้าเลยเปิด น้ำใหม่ไหลเข้ามา น้ำในถังสูงขึ้น ลูกลอยก็ลอยขึ้น พอสูงพอ มันก็ปิดวาล์วน้ำเข้า เงียบ
- 0:48 น้ำควรหยุดตรงไหน
- น้ำควรหยุดต่ำกว่าปากท่อนี้ นี่คือท่อน้ำล้น ทางออกฉุกเฉินที่ไหลตรงลงโถ
- 0:57 ยางเสื่อม
- ทีนี้กดรอบเดิม แต่ยางเสื่อม วาล์วปิด แต่ไม่สนิท น้ำแอบซึมลงโถ น้ำลด ลูกลอยลด วาล์วน้ำเข้าก็เติมให้ ซ้ำแล้วซ้ำอีก ผู้ผลิตบอกว่ายางเสื่อมเป็นสาเหตุที่เจอบ่อยที่สุด เพราะยางมีอายุ บางทีรั่วแบบไม่มีเสียงเลย น้ำหายไปเป็นพันลิตรต่อปี EPA ของสหรัฐแนะนำให้ตรวจเป็นระยะ และเปลี่ยนอย่างน้อยทุกห้าปี
- 1:36 วาล์วน้ำเข้าปิดไม่ลง
- ทีนี้ถ้าวาล์วน้ำเข้าปิดไม่ลง น้ำจะขึ้นเลยจุดที่ควรหยุด แล้วไหลทิ้งลงท่อน้ำล้น ผู้ผลิตแนะนำให้ล้างเศษในวาล์วก่อน ถ้าไม่หายค่อยเปลี่ยน
- 1:52 บ้านคุณเป็นแบบไหน
- แล้วบ้านคุณเป็นแบบไหน ตอนถังเต็ม ปิดวาล์วน้ำใต้ถัง แล้วขีดระดับน้ำไว้ รอสิบถึงสิบห้านาที ถ้าน้ำลดลง รั่วฝั่งยาง หยดสีผสมอาหารก็ได้ สีลงโถแปลว่ายางรั่ว แล้วเอาของเก่า หรือถ่ายรูปไปที่ร้านด้วย เพราะมีหลายขนาด
ที่มาของข้อมูล
เราไม่ได้ทดสอบหรือซ่อมชักโครกเองสำหรับหน้านี้ วิธีทดสอบด้วยสีผสมอาหารและอายุของซีลยางมาจากโครงการประหยัดน้ำของหน่วยงานสิ่งแวดล้อมสหรัฐฯ ส่วนวิธีแยกว่าเป็นชุดน้ำเข้าหรือชุดน้ำออกมาจากคู่มือของผู้ผลิตอะไหล่ชักโครก ตัวเลขการเสียน้ำเป็นข้อมูลของสหรัฐฯ เราไม่มีตัวเลขของไทย